Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF)

Ailevi Akdeniz Ateşi, kısaca FMF, tekrarlayan ateş ve iltihap atakları ile seyreden kalıtsal bir hastalıktır. Türkiye, FMF’nin en sık görüldüğü ülkeler arasındadır. Hastalık genellikle çocukluk çağında başlar.

Kalıtım

FMF, MEFV adlı gendeki değişikliklerle ilişkilidir ve çoğunlukla çekinik kalıtımla aktarılır. Ülkemizde bu gende değişiklik taşıyan ama hasta olmayan çok sayıda kişi bulunur. Genetik testin yorumu bu nedenle dikkat gerektirir; ayrıntılar MEFV gen testi sayfamızda.

Ataklar

Tipik atak, genellikle yarım günle üç gün arasında süren ateşe eşlik eden şiddetli karın ağrısıyla seyreder. Göğüs ağrısı, eklem ağrısı ve şişliği, özellikle bileklerde kızarık ve ağrılı döküntü ve kas ağrısı da görülebilir. Ataklar arasında çocuk genellikle tamamen sağlıklıdır. Şiddetli karın ağrısı nedeniyle apandisit ile karışabilir.

Tanı

Tanı, atakların özelliklerine, muayene bulgularına, atak sırasında yükselen iltihap göstergelerine ve tedaviye yanıta dayanır. Genetik test tanıyı destekleyebilir; ancak tek başına tanı koydurmaz ya da dışlamaz.

Tedavi ve amiloidoz

FMF’de temel tedavi, hekimin önerdiği şekilde düzenli kullanılan kolşisindir. Tedavinin amacı yalnızca atakları azaltmak değil, tedavi edilmeyen hastalarda böbrekleri etkileyebilen amiloidoz adlı ciddi komplikasyonu önlemektir. Kolşisin hekim önerisi olmadan bırakılmamalı ya da dozu değiştirilmemelidir. Kolşisine yanıt vermeyen ya da tolere edemeyen hastalarda başka tedaviler değerlendirilir.

Takip

Düzenli kontrollerde atak sıklığı, büyüme, idrarda protein ve kan değerleri izlenir. Atak sırasında dayanılmaz karın ağrısı, kusma ve genel durum bozukluğu olursa acil değerlendirme gerekir. Benzer ateş tabloları için PFAPA ve periyodik ateş sendromları sayfamıza bakabilirsiniz.

Genel bilgi kaynakları: EULAR (Avrupa Romatoloji Birliği) önerileri – FMF yönetimi (2016); Türk pediatrik FMF tanı ölçütleri (Yalçınkaya-Özen); Avrupa Pediatrik Romatoloji Derneği (PRES) ve SHARE girişimi önerileri. Kontrol tarihi: Ekim 2026. Bu sayfa hekim incelemesinden geçmiş bir tıbbi metin değildir; tanı ve tedavi için çocuğunuzun hekimine başvurun. Acil durumda 112’yi arayın.