IgA vasküliti, eski adıyla Henoch-Schönlein purpurası, çocukluk çağında en sık görülen damar iltihabıdır. Küçük damarları etkiler ve çoğunlukla bir üst solunum yolu enfeksiyonunun ardından ortaya çıkar. Çoğu çocukta hastalık kendiliğinden düzelir; ancak böbrek tutulumu nedeniyle takip önemlidir.
Belirtiler
En tipik bulgu, özellikle bacaklarda ve kalçalarda görülen, elle hissedilebilen, basmakla solmayan mor-kırmızı döküntülerdir. Eklem ağrısı ve şişliği, özellikle diz ve ayak bileklerinde, sık görülür. Karın ağrısı, bulantı ve bazen dışkıda kan olabilir. Bazı çocuklarda el, ayak ve yüzde şişlik görülür.
Böbrek tutulumu
Bazı çocuklarda böbrekler etkilenebilir ve idrarda kan ya da protein görülebilir. Böbrek tutulumu döküntüden haftalar sonra da ortaya çıkabileceği için hastalıktan sonraki aylarda idrar ve tansiyon kontrolleri önerilir. Takibin sıklığı ve süresi hekim tarafından belirlenir.
Tedavi
Çoğu çocukta destek tedavisi, dinlenme ve ağrı kontrolü yeterlidir. Şiddetli karın ya da böbrek tutulumunda hekim ek tedaviler planlayabilir. İlaçları kendi başınıza vermeyin.
Acil belirtiler
Şiddetli ve giderek artan karın ağrısı, kanlı ya da çilek jölesi görünümünde dışkı, sürekli kusma, testiste ağrı ve şişlik, idrar miktarında belirgin azalma, yüzde ve vücutta yaygın şişlik ya da baş ağrısıyla birlikte yüksek tansiyon acil değerlendirme gerektirir. Başka bir damar iltihabı olan Kawasaki hastalığı sayfamıza, eklem şikâyetleri için eklem ağrısı sayfamıza bakabilirsiniz.
Genel bilgi kaynakları: SHARE IgA vasküliti tanı ve tedavi önerileri (2019); EULAR/PRINTO/PRES çocukluk çağı vaskülit sınıflaması. Kontrol tarihi: Ekim 2026. Bu sayfa hekim incelemesinden geçmiş bir tıbbi metin değildir; tanı ve tedavi için çocuğunuzun hekimine başvurun. Acil durumda 112’yi arayın.